Veri merkezi operasyonlarında ve sunucu yönetiminde “kararlılık” dendiğinde akla gelen ilk işletim sistemlerinden biri şüphesiz Debian’dır. Sektördeki en köklü ve güvenilir Linux dağıtımlarından biri olan Debian, “kaya gibi sağlam” mimarisiyle özellikle kesintisiz çalışmanın (uptime) kritik olduğu projelerde öne çıkmaktadır. Plus Hosting ve Plus Datacenter altyapılarında yüksek performanslı sunucularımız üzerinde DirectAdmin veya bağımsız web servisleri koştururken sıklıkla tercih ettiğimiz bu işletim sistemi, kaynak tüketimindeki cimriliği ile de bilinir.
Bu makalede, kurumsal altyapınız için güncel Debian Server sürümünün sıfırdan kurulumunu adım adım ele alacağız.
Kurulum Öncesi Gereksinimler
Kuruluma başlamadan önce, fiziksel sunucunuzun veya sanallaştırma ortamınızın (VMware ESXi vb.) aşağıdaki minimum donanım gereksinimlerini sağladığından emin olun:
İşlemci (CPU): Minimum 1 GHz (Modern altyapılar için AMD Ryzen 9 veya Intel Xeon serisi tavsiye edilir)
Bellek (RAM): Minimum 512 MB (Verimli bir operasyon için 2 GB veya üzeri)
Depolama: Minimum 2 GB boş disk alanı (Loglama ve web verileri için genişletilebilir yapı tavsiye edilir)
Bağlantı: İnternet erişimi (Ağ üzerinden kurulum “netinst” ve paket güncellemeleri için)
Adım 1: Güncel ISO Dosyasının İndirilmesi
Debian kurulumu için genellikle daha hafif olan ve paketleri kurulum sırasında internetten çeken “Network Installer” (netinst) imajı tercih edilir.
Debian’ın resmi web sitesinden (debian.org/download) güncel
netinst.isodosyasını indirin.Fiziksel bir kurulum için bu ISO’yu Rufus gibi bir araçla USB belleğe yazdırın veya doğrudan sanal makinenizin veri deposuna (datastore) bağlayarak sunucuyu başlatın.
Adım 2: Kurulum Ekranı ve Dil Seçimi
Sunucuyu başlattığınızda karşınıza Debian Boot Menüsü gelecektir. Sunucu kurulumlarında kaynak tüketimini minimumda tutmak için “Install” (Metin tabanlı kurulum) veya “Graphical Install” seçeneklerinden birini seçerek ilerleyebilirsiniz. Dil seçim ekranında, sunucu loglarının global standartlarda tutulması ve olası hata çözümlerinde (troubleshooting) kolaylık sağlaması adına dili English olarak belirlemeniz şiddetle tavsiye edilir.
Adım 3: Ağ ve Hostname Yapılandırması
Sistem öncelikle ağdaki bir DHCP sunucusundan IP almaya çalışacaktır. Başarılı olursa ağ yapılandırmasını daha sonra statik olarak değiştirebilirsiniz. Kurulum sırasında IP atanmazsa manuel olarak IP, Ağ Geçidi (Gateway) ve DNS bilgilerini girin.
Hostname: Sunucunuzun adını belirleyin (Örn:
srv01).Domain Name: Kurumsal ağ alan adınızı girin (Örn:
firmaniz.com).
Adım 4: Kullanıcı ve Şifre (Root ve Standart Kullanıcı)
Debian, Ubuntu’dan farklı olarak kurulum sırasında doğrudan en yetkili kullanıcı olan root hesabı için bir şifre belirlemenizi ister.
Root Password: Güçlü, karmaşık ve alfanumerik bir root şifresi belirleyin.
Full Name & Username: Kurumsal güvenlik pratikleri gereği, root ile doğrudan giriş yapmak yerine günlük işlemleri yöneteceğiniz standart bir kullanıcı hesabı oluşturun ve bu hesaba da güçlü bir şifre atayın.
Adım 5: Disk Yapılandırması (Partitioning Disks)
Veri depolama mimarisi sunucu performansını doğrudan etkiler.
Genişletilebilirlik ve esnek disk yönetimi için “Guided – use entire disk and set up LVM” seçeneğini kullanmanız kurumsal bir standart olarak önerilir.
Diskinizi seçtikten sonra, partition şeması olarak tüm dosyaları tek bölümde tutabilir (All files in one partition) veya
/var,/home,/tmpgibi dizinleri ayırabilirsiniz.Değişiklikleri diske yazarak (Write the changes to disks -> Yes) biçimlendirme işlemini başlatın.
Adım 6: Paket Yöneticisi (Apt) Yapılandırması
Debian kurulum sırasında ihtiyaç duyacağı temel paketleri indirmek için bir yansıtıcı (mirror) sunucu seçmenizi isteyecektir.
Bulunduğunuz lokasyona veya sunucunun barındırıldığı veri merkezinin ülkesine en yakın aynayı (Örn: Türkiye veya Avrupa) seçin. Bu adım, güncellemelerin çok daha hızlı indirilmesini sağlar.
Adım 7: Yazılım Seçimi (Software Selection – Tasksel)
Bu adım kritik bir öneme sahiptir. Karşınıza sistemde kurulacak olan yazılım grupları çıkacaktır. Sunucu performansı için arayüz yüklerinden kaçınmalıyız:
Listede işaretli olabilecek “Debian desktop environment” ve “GNOME/Xfce” gibi grafik arayüz seçeneklerinin işaretini boşluk tuşu ile mutlaka kaldırın.
Sadece “SSH server” ve “standard system utilities” seçeneklerinin işaretli (yıldızlı) olduğundan emin olun. Bu sayede gereksiz hiçbir paket kurulmamış olur ve sunucuya uzaktan güvenle erişebilirsiniz.
Adım 8: GRUB Boot Loader Kurulumu
Sistemin başlayabilmesi için ön yükleyicinin diske yazılması gerekir. “Install the GRUB boot loader to your primary drive?” sorusuna “Yes” yanıtını verin ve işletim sisteminin kurulduğu birimi (genellikle /dev/sda veya sanal sunucularda /dev/vda) seçin.
Adım 9: Kurulumun Tamamlanması
“Installation complete” mesajını gördüğünüzde “Continue” seçeneğine basarak sunucunun yeniden başlamasını sağlayın. Bu esnada kurulum medyasını (USB/ISO) sistemden ayırmayı unutmayın.
Kurulum Sonrası İlk Adımlar
Sistem açıldığında, oluşturduğunuz root veya standart kullanıcı bilgileriyle SSH üzerinden giriş yapabilirsiniz. Sunucuyu en güncel, güvenli haline getirmek için ilk iş olarak aşağıdaki komutları çalıştırın:
su –
apt update
apt upgrade -y
Bu adımların ardından Debian sunucunuz; DirectAdmin gibi popüler otomasyon panellerini kurmak, veritabanı sunucusu olarak yapılandırmak veya özel kurumsal yazılımlarınızı barındırmak için maksimum kararlılıkla hazır durumdadır.
Plus Hosting ve Plus Datacenter güvencesiyle sunduğumuz barındırma çözümleri ve kurumsal sistem yönetimi destek hizmetlerimiz hakkında daha fazla bilgi almak için ekibimizle dilediğiniz zaman iletişime geçebilirsiniz.